Trường Sa Hoàng Sa » Bạn đọc » Mua điện từ hai nước hàng xóm là tự lấy đá ghè chân

(Bạn đọc) - Vấn đề được các nhà khoa học, các tổ chức quốc tế quan tâm thảo luận nhiều nhất tại buổi tọa đàm “Vai trò tiềm năng của quy hoạch nước và năng lượng ở cấp độ hệ thống trong việc gìn giữ Đồng bằng sông Cửu Long” là Việt Nam có nên mua điện có điều kiện từ Lào và Campuchia như theo đề xuất của các tổ chức quốc tế. 

132143-nang-luong-tai-tao-bao-cong-thuong

Việt Nam cần tăng cường hợp tác với Lào và Campuchia để thúc đẩy lập kế hoạch cấp khu vực đầu tư vào năng lượng tái tạo và mua bán điện xuyên biên giới.

Theo gợi ý của ông Brian Eyler, của Trung tâm Stimson, Việt Nam cần tăng cường hợp tác với Lào và Campuchia để thúc đẩy lập kế hoạch cấp khu vực đầu tư vào năng lượng tái tạo và mua bán điện xuyên biên giới. Gợi ý của ông Brian Eyler đã vấp phải sự phản ứng của các nhà khoa học, nghiên cứu của Việt Nam.

Theo các chuyên gia: Mua điện từ nhà máy thuỷ điện của hai nước láng giềng xem như “lấy đá ghè chân mình”. Bởi như vậy, cả một nền “văn minh sông nước” ở miền Nam Việt Nam hình thành trong hơn 300 năm mở cõi của dân tộc sẽ mất đi chỉ trong vài chục năm, trước khi đồng bằng này sẽ tiếp bước tan rã trong vài trăm năm tới, kết thúc quá trình bồi đắp kiên trì của từng dòng nước tải nặng phù sa của sông Mêkông kéo dài liên tục trong suốt 4.000 – 6.000 năm trước. Vùng châu thổ có thể tạo ra nguồn lương thực và thực phẩm có thể nuôi sống khoảng 60 triệu người sẽ dần dần teo tóp và sụp đổ, thiệt hại kinh tế, môi trường và xã hội, kể cả chính trị, vô cùng to lớn chỉ vì các đập thuỷ điện giăng giăng như mắc cửi nơi thượng nguồn.

Đã có không ít ý kiến cho rằng: Nếu không mua của họ, sẽ đáp ứng nhu cầu điện tăng 10-12%/năm kiểu gì? Chả nhẽ làm thật nhiều nhà máy nhiệt điện với hàng đống chất thải khí và rắn?”. Trước khi nghĩ đến kịch bản tệ nhất ấy, cần tỉnh táo xúc tiến một kịch bản thực ra cũng không mới song vẫn dễ chịu và khả thi hơn nhiều.

Thay vì mua điện từ Lào và Campuchia, Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn cho năng lượng tái tạo trong nước để không phải hao phí về đường truyền tải, tạo an ninh năng lượng không bị phụ thuộc nước ngoài. Nhất là hiện nay Việt Nam đang hướng tới nền kinh tế xanh nhiều hơn là nền kinh tế “bê tông cốt thép” như trước đây, đặc biệt là sau hội nghị của Chính phủ về phát triển Đồng bằng sông Cửu Long một cách bền vững vào cuối tháng 9/2017 vừa qua.

Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng rất lớn về nguồn năng lượng tái tạo phân bổ rộng khắp trên toàn quốc. Ước tính tiềm năng sinh khối từ các sản phẩm hay chất thải nông nghiệp có sản lượng khoảng 10 triệu tấn dầu/năm. Khí sinh học xấp xỉ 10 tỉ m3 năm có thể thu được từ rác, phân động vật và chất thải nông nghiệp. Nguồn năng lượng mặt trời phong phú với bức xạ nắng trung bình là 5 kWh/m2 /ngày. Bên cạnh đó, với vị trí địa lý hơn 3.400 km đường bờ biển giúp Việt Nam có tiềm năng rất lớn về năng lượng gió ước tính khoảng 500-1000 kWh/m2/năm. Những nguồn năng lượng tái tạo này được sử dụng sẽ đáp ứng được nhu cầu năng lượng ngày càng tăng nhanh.

Hiện tại ở nước ta có 5 loại năng lượng tái tạo đã được khai thác để sản xuất điện. Theo thống kê chưa đầy đủ, tổng công suất lắp đặt khoảng 1.215 MW. Các nguồn năng lượng tái tạo đang được khai thác là: thuỷ điện nhỏ (1000 MW), sinh khối (152 MW), rác thải sinh hoạt (8 MW), mặt trời (3 MW) và gió (52 MW), Thực trạng khai khác năng lượng tái tạo còn rất nhỏ so với tiềm năng chiếm khoảng 3,4%. Trong khi đó theo Quy hoạch điện VII, chỉ tiêu được đặt ra là tăng tỷ lệ điện năng sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo lên 4,5% và 6% vào năm 2020 và năm 2030.

Không quá nếu bảo giờ đang là cơ hội vàng để Việt Nam làm năng lượng tái tạo khi giá thành nguồn này đang giảm toàn cầu do đổi mới công nghệ nhanh hơn dự báo. Đấy là chưa kể nó tạo ra không ít việc làm. Tại nhà máy lắp ráp linh kiện turbin gió của GE Hải Phòng, duy nhất có một chuyên gia ngoại trong khi 700 lao động là bản địa.

Đương nhiên, các nguồn trời cho vô tận không dễ dàng chuyển thành điện khi Việt Nam vẫn vắng các chính sách cụ thể và minh bạch. Chẳng hạn chính sách giá điện không hợp thời khiến xuất hiện xu hướng giảm đầu tư năng lượng tái tạo ở Việt Nam. Đến nay, 10% trong 50 dự án phong điện đăng ký có triển khai xây dựng. Rồi chiến lược năng lượng tái tạo không rõ ràng, cái sau mâu thuẫn cái trước. Đấy là chưa kể Việt Nam vẫn chưa có nghiên cứu đánh giá các tiềm năng đầy đủ và chính xác do thiếu số liệu.

Bất chấp các trở ngại trước mắt nêu trên, kích hoạt các nguồn tái tạo sẽ mở cơ hội cho ngành điện phát triển thay vì “nhát chết” lựa chọn phương án khuyến khích hàng xóm làm thuỷ điện để gây hại cho chính mình không chỉ trong một vài thế hệ.

CTV Diệu Hương

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@truongsahoangsa.info
Xem thêm: