Trường Sa Hoàng Sa » Chính trị » Luật An ninh mạng: Đòi hỏi cấp bách

(Chính trị) - Hàng năm, hệ thống mạng thông tin nước ta phải chịu hàng ngàn cuộc tấn công mạng. Chỉ riêng quý 1 năm 2017 thôi, tin tặc đã tấn công vào gần 7.700 trang/cổng thông tin điện tử của nước ta, dưới các hình thức như lừa đảo, cài mã độc, thay đổi giao diện… gây thiệt hại nghiêm trọng tới an ninh quốc gia, kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội và khiến đời sống người dân bị đảo lộn, làm thất thoát hàng ngàn tỷ đồng (năm 2016 mức thiệt hại lên tới 10.400 tỉ đồng, vượt qua mức 8.700 tỉ đồng năm 2015). Trong khi đó, khủng bố mạng (các phần tử tuyên truyền tư tưởng Hồi giáo cực đoan, khủng bố) nổi lên như một thách thức toàn cầu, không gian mạng đã trở thành môi trường cho các tổ chức khủng bố quốc tế như IS, Việt Tân tuyên truyền, tuyển lựa, huấn luyện và chỉ đạo hoạt động… 

Những hậu quả mà tội phạm mạng gây ra còn nguy hiểm hơn cả tội phạm thông thường nên cần phải có một đạo luật riêng về An ninh mạng để chế ngự loại tội phạm này

Những hậu quả mà tội phạm mạng gây ra còn nguy hiểm hơn cả tội phạm thông thường nên cần phải có một đạo luật riêng về An ninh mạng để chế ngự loại tội phạm này

Không gian mạng giờ đây đã bao trùm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ chính trị (hợp tác với các nước, khai thác dầu khí, bí mật quân sự,…), kinh tế (an ninh tài chính, tiền tệ, hoạt động ổn định của hệ thống ngân hàng, thị trường chứng khoán), cho đến văn hóa, xã hội… Có thể thấy, không gian mạng đã xâm nhập sâu vào hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta, thế giới mạng không còn là thế giới ảo nữa, những con người ảo, tài sản ảo trên thế giới đó đã thành một phần của thế giới thật. Không gian ảo nhưng hậu quả thật.

Thế nhưng, hệ thống thông tin của các cơ quan Nhà nước ta hiện nay vẫn tồn tại nhiều lỗ hổng bảo mật, không được khắc phục; thậm chí nhận thức của cán bộ, nhân viên về vấn đề này còn rất mơ hồ, thậm chí lơ là, coi thường cảnh báo của cơ quan an ninh, hầu hết vẫn chưa nhận thức được mức độ cấp thiết của công tác đảm bảo an ninh mạng. Vì vậy, hệ thống thông tin cơ quan Nhà nước đang là “đích ngắm” của hoạt động tấn công mạng. Nhiều vụ lộ, lọt bí mật nhà nước đã xảy ra, tình trạng đăng tải thông tin, tài liệu bí mật Nhà nước trên không gian mạng đang tiếp tục diễn biến nghiêm trọng, điển hình như: những hình ảnh “nhạy cảm” của thiếu gia Novaland;…

Đặc biệt, hệ thống thông tin trọng yếu của quốc gia nhất là hàng không, ngân hàng, viễn thông có nguy cơ bị phá hoại nghiêm trọng bởi các cuộc tấn công mạng, điển hình là vụ tấn công mạng vào hệ thống của Vietnam Airlines, VFF, Báo sinh viên Việt Nam, hệ thống của Netlink… Những cuộc tấn công mạng này cho thấy, sự an nguy của quốc gia đang bị đe dọa nghiêm trọng trên một mặt trận mới. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu các thông tin về đường bay, điều khiển tàu bay bị can thiệp? Sẽ ra sao nếu tin tặc nắm lấy các thông tin bí mật quốc gia? Sẽ ra sao nếu một đập thủy điện lớn, thậm chí tới đây là nhà máy điện hạt nhân (được quản trị bởi hệ thống máy tính) bị chiếm quyền điều khiển? Chỉ tưởng tượng thôi đã thấy đó là những thảm họa khủng khiếp, sự tàn phá của nó hơn tất cả mọi loại bom đạn, súng ống nào.

Bên cạnh đó, các hành vi tấn công mạng, trộm cắp thông tin thẻ tín dụng, chiếm đoạt tài sản thông qua các hoạt động thương mại điện tử, sử dụng các dịch vụ Internet, viễn thông, mạng xã hội để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc và đánh bạc xuyên quốc gia, tống tiền, phát tán văn hóa phẩm đồi trụy, khiêu dâm, kinh doanh trái phép các loại tiền điện tử… diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn cho nhiều tổ chức, cá nhân.

Còn đối với người dân, sự nhiễu loạn thông tin trên không gian mạng đe dọa trực tiếp đến cuộc sống an toàn của mỗi người dân, làm mất an ninh, trật tự xã hội. Nhiều thông tin sai lệch được phát tán trên không gian mạng đã xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, khủng bố tinh thần của công dân, gây hoang mang dư luận, thậm chí đe dọa đến an ninh, trật tự, điển hình là thông tin Việt Nam đổi tiền xuất hiện vào cuối năm 2016.

Cần có Luật An ninh mạng để đáp ứng yêu cầu của công tác an ninh mạng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Cần có Luật An ninh mạng để đáp ứng yêu cầu của công tác an ninh mạng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Thực tế cho thấy, hoạt động tấn công mạng đang có sự gia tăng cả về số lượng cũng như mức độ nguy hiểm, nhưng hệ thống mạng của chúng ta hiện nay như ngôi nhà mở toang mà không có cánh cửa, nên tin tặc cứ tự do ra vào như đi chợ, điều đó đặt ra cho chúng ta những thách thức vô cùng lớn, trong đó đảm bảo an ninh mạng phải được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Chính vì vậy mà tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV vừa qua, một số đại biểu mới sốt ruột đề nghị phải khẩn trương xây dựng, ban hành Luật An ninh mạng, để tạo cơ sở pháp lý bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm an ninh kinh tế, chính trị và mọi mặt tác động đến đời sống xã hội.

Vì sao các đại biểu quốc hội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phải xây dựng một đạo luật riêng về An ninh mạng chứ không phải điều chỉnh bổ sung Luật An toàn thông tin mạng hay Luật An ninh Quốc gia đã có sẵn trước đó?

Tin tặc khoe chiến tích hack thành công các website Việt Nam

Tin tặc khoe chiến tích hack thành công các website Việt Nam

Có thể thấy, tính hai mặt, không biên giới của Internet đang là thách thức lớn đối với những quốc gia muốn thực thi pháp luật của mình để điều chỉnh các hành vi vi phạm pháp luật, tội phạm công nghệ cao, đe dọa ảnh hưởng tới quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa, trật tự xã hội và quyền lợi hợp pháp của người dân cũng như doanh nghiệp. Trong khi đó, các văn bản pháp luật hiện hành của Việt Nam có liên quan đến công tác bảo đảm an ninh trên không gian mạng còn nhiều bất cập. Vẫn chưa có một văn bản luật thống nhất bao trùm để điều chỉnh toàn diện hoạt động trên không gian mạng; việc thay đổi nhanh chóng của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, và những diễn tiến phức tạp trên không gian mạng khiến cho các văn bản đã ban hành trước đây trở nên lỗi thời, không còn phù hợp, có chỉnh sửa cũng chỉ mang tính chắp vá chứ không đáp ứng được nhu cầu thực tiễn đòi hỏi.

An ninh mạng là thuật ngữ mà thế giới đã thống nhất sử dụng, nó không chỉ được áp dụng bó hẹp trong lĩnh vực an ninh quốc gia trên không gian mạng, hay trật tự an toàn xã hội (sử dụng công nghệ cao để lừa đảo chiếm đoạt tiền của người dùng qua mạng, trộm cước viễn thông…); mà còn là lĩnh vực học thuật trong các cơ sở đào tạo, lĩnh vực nghiên cứu (tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, tiêu chuẩn, quy chuẩn…); lĩnh vực triển khai để bảo vệ hệ thống thông tin. Do đó, nếu dự thảo Luật An ninh mạng chỉ tập trung vào lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng được quy định trong Luật An ninh quốc gia được ban hành cách đây 13 năm về trước (2004) chắc chắn sẽ không đáp ứng được yêu cầu hiện nay, không thể hiện được trách nhiệm chung của toàn xã hội, trách nhiệm của các bộ, ngành chức năng.

Còn Luật An toàn thông tin mạng như Bộ Thông tin và Truyền thông mới đây nhận định, còn “mang tính chung chung, chưa đầy đủ để xử lý những hành vi vi phạm pháp luật“. Mặc dù, Luật An toàn thông tin mạng đã quy định về ứng cứu sự cố an toàn thông tin mạng, tuy nhiên, phạm vi điều chỉnh mới chỉ dừng lại ở việc bảo vệ an toàn thông tin mạng, chưa đề cập đến bảo đảm an ninh không gian mạng quốc gia.

Từ những bất cập, và sự lỗi thời của Luật An ninh quốc gia và Luật An toàn thông tin mạng được chỉ ra cho thấy sự cấp thiết phải xây dựng một đạo luật riêng về An ninh mạng nhằm tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động đảm bảo quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và quyền lợi hợp pháp của người dân cũng như doanh nghiệp trên không gian mạng trong tình hình hiện nay.

Đã đến lúc cần phải có một đạo luật riêng về An ninh mạng để cụ thể hóa, cá thể hóa những vấn đề liên quan đến không gian mạng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động bảo vệ an ninh mạng. Với việc ban hành luật, một mặt ta làm rõ các vấn đề liên quan đến thuật ngữ, nguyên tắc bảo vệ an ninh mạng, tạo sự thống nhất trong nhận thức. Mặt khác, quy định cụ thể nội dung được làm và ngược lại; cụ thể hóa trách nhiệm của từng chủ thể trong công tác bảo vệ an ninh mạng.

Không phải ngẫu nhiên mà các quốc gia trên thế giới như Lithuania, Trung Quốc, Nam Phi, Châu Âu, Kenya, Thái Lan, Malaysia, Singapore… lại đặt an ninh mạng lên vị trí ưu tiên hàng đầu và nghiên cứu, xây dựng hẳn một luật riêng về An ninh mạng. Việt Nam nếu muốn bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đối với công tác an ninh mạng, thì không thể đi ngược xu thế này….

Dự thảo luật An ninh mạng gồm 6 chương, 64 điều, quy định về nguyên tắc, biện pháp, nội dung công tác an ninh mạng, hoạt động bảo đảm triển khai công tác an ninh mạng và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan tới hoạt động quản lý, cung cấp, sử dụng không gian mạng và bảo vệ an ninh mạng của nước ta.

Dự thảo cũng giải thích một số khái niệm mới như “chiến tranh mạng” là trạng thái xã hội đặc biệt của đất nước khi lực lượng quân sự nước ngoài sử dụng không gian mạng cùng với hoạt động vũ trang nhằm gây chiến tranh xâm lược.

“Tác chiến trên không gian mạng” là hoạt động chủ động đấu tranh có tổ chức trên không gian mạng nằm trong thế trận an ninh nhân dân và nền quốc phòng toàn dân nhằm bảo vệ lợi ích, chủ quyền và an ninh quốc gia. “Gián điệp mạng” là bất kỳ hành vi nào nhằm bí mật thu thập hoặc tìm cách thu thập thông tin trên không gian mạng vì lợi ích của thực thể nhà nước hoặc phi nhà nước…

Dự thảo Luật An ninh mạng đã được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ (Chinhphu.vn) và Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an (Bocongan.gov.vn; mps.gov.vn) để lấy ý kiến đóng góp của nhân dân. Thời gian lấy ý kiến đến hết ngày 08/8/2017.

Hoàng Nguyễn

An ninh mạng: nhìn từ góc độ an ninh quốc phòng và dân sự

An ninh mạng: nhìn từ góc độ an ninh quốc phòng và dân sự

Vụ tấn công mạng táo bạo vào hệ thống thông tin hai sân bay lớn nhất của Việt Nam và trang chủ Vietnam Airlines lấy cắp hơn 441.000 thông tin khách hàng Bông sen vàng vẫn chưa kịp lắng xuống. Thì mới...
Bộ Quốc phòng và Bộ Công an “tranh luận” về an ninh mạng

Bộ Quốc phòng và Bộ Công an “tranh luận” về an ninh mạng

Trao đổi về dự án Luật An ninh mạng, Bộ Quốc phòng khẳng định, an ninh mạng là thành tố không thể tách rời của an ninh quốc gia; còn Bộ Công an nhấn mạnh nội dung an ninh mạng phải thể hiện...
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@truongsahoangsa.info
Xem thêm: