Việc giáo dục cho thế hệ trẻ ý thức về chủ quyền quốc gia, lãnh thổ, lãnh hải… theo luật định là rất quan trọng.
Tuy nhiên, trong nhà trường hiện nay, tài liệu, bài học về biển đảo còn rất hạn chế; trong dạy học về vấn đề chủ quyền trên biển nội dung tài liệu và cách tiếp cận bấy lâu nay của chúng ta còn nhiều bất cập mà điển hình là vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa.
Đành rằng trong các sách giáo khoa lịch sử, địa lý phổ thông đều có đề cập và khẳng định chủ quyền của nước ta về 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, nhưng cũng chỉ dừng lại ở thông tin “Trường Sa và Hoàng Sa là 2 quần đảo lớn của nước ta ở ngoài khơi”, còn về địa lý và lịch sử còn ít được nói đến.
Học sinh cần phải biết rõ về chủ quyền biển, hải đảo của Việt Nam - Ảnh: Hoàng Long
Để nắm được thực chất mức độ hiểu biết của học sinh về Hoàng Sa, chúng tôi đã thử đặt các câu hỏi khảo sát nhỏ cho các em lớp 12 như sau: “Chúng ta đang có những hoạt động kinh tế gì trên quần đảo Hoàng Sa?”. Với câu hỏi này, nhiều học sinh trả lời chúng ta đang khai thác thủy sản như: cá, tôm, làm muối và xây dựng cảng cá, nhà cửa, đường giao thông… trên quần đảo Hoàng Sa. Như vậy, các học sinh này đã không nắm được tình hình thực tế hiện nay ở Hoàng Sa. Với các học sinh có câu trả lời tương đối đáp ứng yêu cầu, chúng tôi tách riêng ra để nêu câu hỏi tiếp: “Trung Quốc đã dùng vũ lực chiếm giữ quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam từ bao giờ?”. Với câu hỏi thứ hai này, nhiều học sinh không trả lời được.
Điều này cho thấy việc hiểu về chủ quyền và lịch sử lãnh thổ của học sinh còn rất hạn hẹp. Và ở đây mục tiêu dạy học cơ bản của lịch sử – địa lý là cho học sinh nắm được nét điển hình tiêu biểu của lãnh thổ thì chúng ta đã không đạt được. Điển hình ở đây là quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam nhưng lại bị Trung Quốc chiếm giữ.
Tình hình địa chính trị trên thế giới và khu vực đã có nhiều thay đổi. Bộ Ngoại giao nước ta đã nhiều lần bày tỏ quan điểm rõ ràng của mình về vấn đề Hoàng Sa: “Việt Nam có đủ bằng chứng lịch sử và pháp lý về chủ quyền của mình đối với quần đảo này”. Nhà nước ta cũng đã công bố nhiều tài liệu lịch sử liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường sa… Quan điểm đó cần phải được cập nhật trong trường học để tăng cường sự hiểu biết của các thế hệ học sinh – những chủ nhân tương lai của đất nước.
Nếu vì một lý do gì đó việc chỉnh lý sách giáo khoa chưa kịp, cần có công văn hướng dẫn, phát hành tài liệu lưu hành nội bộ, mở các buổi tập huấn, hội thảo về kiến thức biển, đảo; hướng dẫn giáo viên và học sinh khai thác trên mạng các thông tin cần thiết, chính thống về tình hình biển, đảo… Với quan điểm “chương trình là pháp lệnh” nên trước hết cần có văn bản bổ sung thay đổi phân phối chương trình trong đó nêu cụ thể tiết tăng thêm dạy học về biển, đảo, hay hướng dẫn ngoại khóa về biển, đảo để giáo viên có cơ sở pháp lý thực hiện.
Vũ Quốc Lịch
(Giáo viên môn địa lý Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam)
Theo ThanhNien
